Naza
- Regie
- Yuval Abraham, Rachel Szor
- Duur
- 80 min.
- Jaar
- 2026
- Taal
- Hebreeuws
‘Ga dit zien, vandaag nog. Wat in het duister werd berekend, trekt Naza koud en onvermoeibaar voor het voetlicht.’
Op de daken van Tel Aviv, ver van het oorlogsgebied, voeren Israëlische militairen ’s nachts geheime gesprekken. Stap voor stap wordt zichtbaar hoe binnen het leger en de inlichtingendiensten wordt bepaald wie een doelwit is, welke technologieën en procedures daarbij worden ingezet en hoeveel burgerslachtoffers een aanval mag kosten. Tientallen tot soms honderden Palestijnse burgers kunnen daarbij als een aanvaardbare prijs voor het uitschakelen van één doelwit worden beschouwd. Naza stelt daarmee de pijnlijke vraag: hoe kan het doden van onschuldige burgers binnen een militair apparaat zo genormaliseerd raken dat het niet langer als een moreel of juridisch probleem wordt gezien?
De titel verwijst naar Nezek Agavi, ‘collateral damage’, de Israëlische militaire term voor het verwachte aantal burgerslachtoffers van een luchtaanval. De term staat daarmee symbool voor de ontmenselijking die diep in het systeem is ingebakken: burgerdoden zijn geen tragisch neveneffect, maar een voorzien en aanvaard onderdeel van militaire operaties.
Naza van makers Yuval Abraham en Rachel Szor (No Other Land) ging in première op het Filmfestival van Venetië, waar de film de Special Jury Prize won.
‘Naza heeft haast. Dringende haast. Vijf weken geleden wist vrijwel niemand dat deze documentaire bestond, begin deze maand ging-ie in première op het filmfestival van Venetië en nu al draait de film in Cineville. Tussen 2023 en 2025 werd Naza in het diepste geheim opgenomen op de daken van Tel Aviv. Hoog boven de stad en laat in de avond voeren 24 Israëlische soldaten er gesprekken met regisseur Yuval Abraham over hun rol in de verwoesting van Gaza. Ze zijn te zien als zwarte schaduwen. Hun stemmen zijn vervormd, maar de kilheid klinkt er nog steeds in door. Tussendoor zoomt de camera in op woontorens met inwoners die rustig binnen hun vier muren leven, het beeld van een maatschappij die comfortabel op afstand blijft. Regisseurs Abraham en Rachel Szor leggen zo de ontspoorde werkelijkheid van het land en van het leger bloot. De soldaten vertellen over de (AI-)systemen die ze gebruiken om uit te rekenen hoeveel burgerdoden er bij een aanval zullen en mogen vallen – soms wel 500 mensenlevens voor één persoon. ‘500 Naza voor één doelwit’, zeggen ze dan. Na de première in Venetië en een 25 minuten durende ovatie wil de Israëlische overheid de paspoorten van de makers innemen en worden familieleden van Abraham en Szor thuis opgezocht door woedende mensen. Er wordt alles aan gedaan om deze film en de makers het zwijgen op te leggen. En precies daarom heeft Naza haast: zie 'm nu, vandaag nog.’
