Het huwelijk van kunstenaars Derya en Aziz komt onder zware druk te staan nadat ze allebei hun baan verloren.  Het is allemaal de schuld van de willekeur van het onderdrukkende Turkse regime. Samen met hun 13-jarige dochter verhuizen ze naar Istanbul om bij de de ouders van Aziz te wonen en hun leven opnieuw vorm te geven.

Berlijn is Istanboel en Hamburg is Ankara. Dat was de troef van regisseur İlker Çatak om zijn nieuwste film – over een gecensureerd Turks kunstenaarskoppel – te kunnen maken zonder restricties van de Turkse overheid. Na het succes van zijn voor een Oscar genomineerde Cineville-hit *Das Lehrerzimmer*, schiet Çatak dit keer pas écht de hoofdprijs binnen: *Yellow Letters* werd op het filmfestival van Berlijn bekroond met de prestigieuze Gouden Beer. De film is provocatief, kritisch en precies het soort nagelbijtende, slimme thriller dat je van deze regisseur verwacht.

Hamburg speelt Ankara en Berlijn speelt Istanboel, en nog steeds voelt de werkelijkheid absurder dan deze film.

Kan kunst de wereld redden? In de nieuwe film van İlker Çatak (_Das Lehrerzimmer_) wordt een geëngageerd echtpaar uit de theaterwereld van Ankara flink voor het blok gezet als ze beiden hun baan verliezen door willekeur en staatscensuur. De gevierde actrice Derya (Özgü Namal) moet van de ene op de andere dag haar hoofdrol in een stuk inleveren, terwijl regisseur en docent Aziz (Tansu Biçer) wordt aangeklaagd voor vermoedelijke opruiing van zijn studenten. Zonder inkomen verhuist het stel met hun dochter naar de moeder van Aziz in Istanboel, waar ze moeten wachten. Wachten en wachten en wachten. Niet op Godot, maar op wat financiële steun van familie, op nieuwe taxiklanten én op de uitnodiging van de rechtbank om zichzelf eindelijk te mogen verdedigen. Terwijl ze wachten, moeten ze ook kiezen: blijven ze fier staan voor hun principes, of buigen ze zwijgend hun hoofd uit zelfbehoud? Het bijzonderste aan _Yellow Letters_ is dat de locaties zelf als ‘acteurs’ worden ingezet: het Duitse Hamburg speelt Ankara, en Berlijn doet zich voor als Istanboel. Want staatscensuur is niet nieuw, onderdrukking stopt niet bij de grens, en als je iets langer naar autoritaire regimes kijkt, zijn parallellen overal te vinden. In _Yellow Letters_ is het niet het theater dat absurd is, maar de realiteit waar we ons dagelijks een weg doorheen moeten banen.

Een Turks kunstenaarskoppel vecht voor hun idealen, gezin en waardigheid nadat ze worden ontslagen door de overheid.

Yellow Letters

Regisseur Alejandro González Iñárritu (_Birdman_, _The Revenant_) strikte Tom Cruise, Riz Ahmed, Jesse Plemons en Sandra Hüller voor een ‘comedy of catastrophic proportions’. Het verhaal: de steenrijke oliebaron Digger Rockwell (Cruise) geeft de klimaatcrisis het laatste zetje door het ijs van Alaska kapot te boren. Daarna gaat het van kwaad tot erger en probeert Rockwell zijn Amerikaanse hachje te redden.

_Digger_ gaat niet heel diep, maar ook aan de oppervlakte liggen genoeg mooie scherven en stukjes glas om mee naar huis te nemen.

Alejandro González Iñárritu strikte Tom Cruise voor een ‘comedy of catastrophic proportions’.

Digger

Op de daken van Tel Aviv, ver van het oorlogsgebied, voeren Israëlische militairen ’s nachts geheime gesprekken. Stap voor stap wordt zichtbaar hoe binnen het leger en de inlichtingendiensten wordt bepaald wie een doelwit is, welke technologieën en procedures daarbij worden ingezet en hoeveel burgerslachtoffers een aanval mag kosten. Tientallen tot soms honderden Palestijnse burgers kunnen daarbij als een aanvaardbare prijs voor het uitschakelen van één doelwit worden beschouwd. _Naza_ stelt daarmee de pijnlijke vraag: hoe kan het doden van onschuldige burgers binnen een militair apparaat zo genormaliseerd raken dat het niet langer als een moreel of juridisch probleem wordt gezien?

De titel verwijst naar Nezek Agavi, ‘collateral damage’, de Israëlische militaire term voor het verwachte aantal burgerslachtoffers van een luchtaanval. De term staat daarmee symbool voor de ontmenselijking die diep in het systeem is ingebakken: burgerdoden zijn geen tragisch neveneffect, maar een voorzien en aanvaard onderdeel van militaire operaties. 

_Naza_ van makers Yuval Abraham en Rachel Szor (_No Other Land_) ging in première op het Filmfestival van Venetië, waar de film de Special Jury Prize won.

Ga dit zien, vandaag nog. Wat in het duister werd berekend, trekt _Naza_ koud en onvermoeibaar voor het voetlicht.

_Naza_ heeft haast. Dringende haast. Vijf weken geleden wist vrijwel niemand dat deze documentaire bestond, begin deze maand ging-ie in première op het filmfestival van Venetië en nu al draait de film in Cineville. Tussen 2023 en 2025 werd _Naza_ in het diepste geheim opgenomen op de daken van Tel Aviv. Hoog boven de stad en laat in de avond voeren 24 Israëlische soldaten er gesprekken met regisseur Yuval Abraham over hun rol in de verwoesting van Gaza. Ze zijn te zien als zwarte schaduwen. Hun stemmen zijn vervormd, maar de kilheid klinkt er nog steeds in door. Tussendoor zoomt de camera in op woontorens met inwoners die rustig binnen hun vier muren leven, het beeld van een maatschappij die comfortabel op afstand blijft. Regisseurs Abraham en Rachel Szor leggen zo de ontspoorde werkelijkheid van het land en van het leger bloot. De soldaten vertellen over de (AI-)systemen die ze gebruiken om uit te rekenen hoeveel burgerdoden er bij een aanval zullen en mogen vallen – soms wel 500 mensenlevens voor één persoon. ‘500 Naza voor één doelwit’, zeggen ze dan. Na de première in Venetië en een 25 minuten durende ovatie wil de Israëlische overheid de paspoorten van de makers innemen en worden familieleden van Abraham en Szor thuis opgezocht door woedende mensen. Er wordt alles aan gedaan om deze film en de makers het zwijgen op te leggen. En precies daarom heeft _Naza_ haast: zie 'm nu, vandaag nog.

24 Israëlische soldaten getuigen voor de camera van _No Other Land_-makers Yuval Abraham en Rachel Szor over hun aanvallen op Gaza.

Naza

Met een combinatie van subtiele humor en oprecht drama maakt regisseur Masayuki Suô van ballroomdansen een metafoor voor communicatie, intimiteit en de moed om verandering toe te laten. 

Shohei Sugiyama (Kôji Yakusho, _Perfect Days_) is een succesvolle maar emotioneel onvervulde kantoormedewerker. Op een dag raakt hij gefascineerd door een dansschool, gerund door de mysterieuze instructrice Mai. Wat begint als een geheime poging om aan de sleur van alledag te ontsnappen, groeit geleidelijk uit tot een zoektocht naar zelfvertrouwen en verbondenheid. 

Moeten jij en je Cinevillepas naar deze en nog 37 andere films? Ja, eigenlijk wel. Maar vergeet niet om ook af en toe te gaan dansen.

Kantoormedewerker Shohei Sugiyama raakt gefascineerd door een dansschool, en de mysterieuze instructrice Mai.

Shall We Dance? (re-release)

Cineville: een goede keuze, elke keer weer. Met de Cinevillepas ga je vanaf € 19 per maand onbeperkt naar de film.

Een sprintje trekken voor de film?

Uitgelichte films

Ontdek alle filmtheaters waar je naartoe kan met je Cinevillepas. 

Naar de film?

Een nieuwe maand, een nieuwe lijst met toptips voor op je watchlist.

Robert Pattinson jaagt op kijkcijfers, Charli xcx doet vulkanen uitbarsten en Jane Austen laat nog altijd harten sneller kloppen. Dit zijn de goeie films van oktober

De slotavond van het NFF vierde een nieuwe lichting makers die we de komende jaren op de voet blijven volgen.

Dit waren (de winnaars van) de Gouden Kalveren

Met biopic _Franz_ ontrafelt de Poolse regisseur de mythe rond Franz Kafka. Want ook de beroemd geworden auteur was ooit gewoon iemands tegenvallende zoon, liefdeloze partner en afwezige broer.

Regisseur Agnieszka Holland over Franz: ‘Een standaard biopic over Kafka zou een draak van een film worden’

In het Nederlandse _Downtown_ zien we hoe drie vrienden tijdens een etentje in coronatijd terugblikken op de aidscrisis van de jaren tachtig. Een mooie vondst, vindt essayist Jesse van Amelsvoort.

Herinneringen aan een lege dansvloer: over Downtown en hiv in de achteruitkijkspiegel

Een kijkje achter de schermen van een drukke festivalweek.

Dit vonden en zagen we op het filmfestival van Venetië

We blikken terug op het Filmfestival van Venetië, waar vorige maand weer tientallen veelbelovende Cineville-titels in première gingen. 